Milli geyimlərimiz

Azərbaycan XVII əsrdə Yaxın Şərqin ən böyük ipəkçilik ölkəsi kimi tanınırdı və Ordubad Azərbaycanda diqqət çəkən ipəkçilik məntəqələrindən idi. Burada ipəkdən çox qəşəng, bəzəkli, naxışlı, zərif qadın baş örpəkləri istehsal olunurdu. Geyimin üslubu onun yiyəsinin ailə vəziyyətini və yaşını əks etdirirdi. Subay qızların geyimlərı evli qadınların geyimlərindən fərqlənirdi. Cavan qızlar daha parlaq və cəlbedici geyinərdilər. Kişi və qadın geyimlərı yiyəsinin mənsub olduğu zümrəni əks etdirirdi. Uşaq geyimi öz forması ilə böyük geyimi ilə eyni idi və onlardan yalnız bəzi xüsusiyyətləri və ölçüsü ilə fərqlənirdi. Qadın geyimi XIX əsrdə, XX əsrin əvvələrində alt və üst geyimlərdən ibarət idi. Üst geyimi isə öz növbəsində çiyinüstü və bel geyimlərindən ibarətdir. Qadın çiyinüstü geyimi üst köynəyi, arxalıq və çəpkən dəstidir. Üst köynəyinin üz biçimi, çiyini tikişsiz və rəngbərəng qoltuqaltından ibarət idi. Bu köynəklər əsasən qanovuz və ipək parçalardan tikilirdi. Aşağıda onlardan bir neçəsi haqqında məlumat veririk.

Çəpkən – çiyinüstü, astarlı və yalançı qollara malik olan qadın üst geyimidir. Bu geyim tirmədən, məxmərdən və bir neçə növ ipək parçalardan tikilirdi.

Baharı – sırıqlı astarda qadın çiyinüstü üst geyimidir. Əsasən məxmərdən tikilirdi.

Eşmək – qadın sırıqlı üst geyimidir, tirmədən və məxmərdən tikilirdi. Bu geyimin yaxası, ətəyi və qolları safsar xəzdərisilə, qızılı şəbəkə torla və şəridlə bəzədilirdi.

Qadın bel üst geyimi – bir neçə tumandan, cütbalaqdan və çaxçurdan ibarət idi. Şəhərlərdə qadınlar evdən çıxanda tumanın üstündən çaxçur geyərdilər.

Kişi milli üst geyimi – üst köynək, arxalıq, qaba və çuxadan (çiyinüstü) ibarət idi. Bir və ya ikiyanlı arxalıqlar ipək, atlas, kişmir, mahud, satin və başqa parçalardan tikilirdi.

Çuxa – içi tüklü qoyun dərisindən tikilmiş düyməsiz, naxışlı kürkdür.

Milli geyim dəstinə müxtəlif növlü baş geyimləri və ayaqqabılar daxil idi. Milli geyim dəstlərinə yerli zərgərlərin yaratdığı zərgərlik məmulatları aiddir. Qadın zərgərlik məmulatları onların tədbiqinə uyğun olaraq, baş, boyun, döş, bel, bilək hissələrinə bölünür.

Ardını oxu...

 

“Bu günün Çay dəstgahı” tamaşası Şərurda göstərilib

Martın 2-də Naxçıvan Dövlət Uşaq Teatrı böyük yazıçı və dramaturqumuz Cəlil Məmmədquluzadənin “Çay dəstgahı” pyesinin motivləri əsasında hazırladığı “Bu günün Çay dəstgahı” iki şəkilli alleqorik komediyasını Şərur Rayon Mədəniyyət Sarayında rayonun uşaq və məktəbliləri üçün nümayiş etdirib.

Zahirən təmsilvari və əyləncəli təsir bağışlayan, ədəbiyyatımızda ilk alleqorik və mənzum dram əsərinin motivləri əsasında hazırlanan tamaşa bu günümüzlə əlaqələndirilib. Qeyd etmək lazımdır ki, bu əsər milli uşaq dramaturgiyamızda ilk nümunə kimi də diqqəti cəlb edə bilər. Böyük yazıçının əsərindəki əsas mövzu saxlanılsa da tamaşanın quruluşçu rejissoru Nurbəniz Niftəliyeva əsərin personajlarını həm də müasir dövrün elmi-texniki imkanları ilə uyğunlaşdırmağa çalışıb və personajların hamısına müasir adlar da verməyi unutmayıb. Əsərin süjet xətti müqəssirin tapılması üzərində qurulmuşdur. Tamaşadakı bütün dialoqlar da buna xidmət edir. Somavar (Sarvan), Padnos (Pərvanə), Truba (Totu), Çaynik (Ceka), Maşa (Məşdi), Qaşıq (Qoşqar), Stəkan (Sitarə), Nəlbəki (Nüşabə) həm də cansız əşyadan canlı personaja çevriliblər.

Əsərin yalnız bir canlı obrazının – Nökər Əlinin adı dəyişməyib.

Tamaşanın əsas mövzusu isə quruluşçu rejissor tərəfindən saxlanılıb. Rəqslərin də quruluşunu verən Nurbəniz Niftəliyeva və musiqi tərtibatçısı Mirsaleh Seyidov tamaşaya dinamiklik gətirə biliblər. Tamaşadakı rolları isə Uğur Nəsirli, Nurlan Qafarov, Səkinə Məmmədova, Nihad Mahmudov, Mirmehdi Seyidov, Tuncay Əşrəfov, Ülvi Bədəlov, Aysu Dünyamalıyeva, Heyran Abdullayeva maraqla təqdim etməyi bacarıblar. Balaca aktyorlar tamaşada əslində iki surət canlandırırlar.

Qeyd edək ki, “Çay dəstgahı” pyesi əsasında C.Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında və M.T.Sidqi adına Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrında vaxtilə eyni adlı tamaşa hazırlanıb.

Tamaşa maraqla qarşılanıb.

 
 

Xalq teatrı “Varlı qadın” tamaşasını Culfa rayon sakinlərinə təqdim edib

Martın 1-də Rza Təhmasib adına Şərur Rayon Xalq Teatrı Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi, tanınmış dramaturq Əli Əmirlinin “Varlı qadın” əsəri əsasında hazırladığı eyniadlı tamaşanı Culfa Rayon Mədəniyyət Sarayında nümayiş etdirmişdir.

Komediya janrının ekssentrik üslubunda səhnələşdirilmiş tamaşada hadisələr bir məkanda baş verir. İqtisadi çətinliklə bağlı keçid dövrünün aktual problemləri bir ailənin timsalında əks etdirilir. Tamaşada Qarabağ müharibəsinin acı nəticələrindən olan köçkün ailələrin həyat həqiqətləri bir ailənin yaşayışı əsasında təqdim edilir. Bu ailədə hər kəs bir-birindən narazıdır. Ailədəki oğul öz doğma valideynlərinin qüsurlarını üzlərinə vuraraq onları dərindən sarsıdır. O, tələbə yoldaşlarının yanında valideynlərinin onu “utandıracağını” düşünərək anasının fiziki qüsurunu belə anasının üzünə deməkdən çəkinmir. Olduqca kasıb şəraitdə yaşayan ailənin qayğılarını heçə sayan oğul atasından özünə ad günü şənliyi keçirmək üçün pul istəyir. Valideynlərsə bu miqdarı övladları üçün təmin edə bilmirlər. Bu zaman oğul bu cür həyat tərzindən hədsiz dərəcədə şikayətlənir, onu dünyaya gətirdiklərinə görə onları günahlandıraraq məzəmmət edir. Nəticədə, ana və ata özlərini asmaq qərarına gəlirlər. Valideynlər özlərinə qəsd edəcəyi anda Almaniyadan bir vəkil gəlir və anaya - Həvva Zərrinskayaya bibisindən böyük miqdarda miras qaldığını bildirir. Bu məqamda Həvvanın Almaniyada zühur etmiş bibisinin qoyub getdiyi milyard dollar vərəsəyə sahib olması xəbərini gətirən avropalı vəkilin gəlişi onların həyatını büsbütün dəyişir. Bundan sonra ailənin həyatında yaranan dəşiklik tamaşaya gülüşlə bərabər, şən əhval-ruhiyyə gətirir. Tamaşanın finalında ananın mirası alaraq vətənə qayıtması nikbinliyi daha da artırır.

Ardını oxu...

 
 

Xalqımızın dövlətçilik məbədi: HEYDƏR ƏLİYEV MUZEYİ

Bu məbəddə Vətənə məhəbbətin, milli dövlətçilik ənənələrinə sədaqətin saysız-hesabsız nümunələri vardır

Naxçıvan şəhərinin baş meydanında öz əzəməti ilə ilk baxışda diqqəti cəlb edən bir bina var. Gözəl memarlıq quruluşu və dizayna malik bu binada xalqımızın ümummilli liderinin həyat və fəaliyyətini özündə əks etdirən Heydər Əliyev Muzeyi yerləşir. Hazırda ölkəmizdə dahi şəxsiyyətin adını daşıyan onlarla muzey və mərkəz fəaliyyət göstərsə də, bunlar içərisində Naxçıvanda yaradılmış Heydər Əliyev Muzeyi xüsusi yer tutur.

Muzeyi digərlərindən fərqləndirən isə odur ki, bu mədəniyyət müəssisəsi ulu öndərimizin doğulub boya-başa çatdığı, ilk əmək fəaliyyətinə başladığı, 1969-cu ildən Azərbaycanın rəhbəri kimi qurub-yaratdığı, 90-cı ildən isə qoruyub saxladığı və sonrakı illərdə himayəsi ilə günü-gündən inkişaf edib çiçəklənən doğma Naxçıvan torpağında yaradılmışdır. Digər fərq isə ondan ibarətdir ki, bu muzey ümummilli liderin hələ sağlığında Azərbaycanda yaradılmış ilk muzeydir.

Bu il Heydər Əliyev Muzeyinin yaradılmasının 20 ili tamam olur. Artıq 20 ildir ki, muzeyə gələn çoxsaylı tamaşaçılar Türk dünyasının böyük oğlu, dünya şöhrətli siyasətçi, canı qədər sevdiyi Azərbaycanı yenidən öz xalqına bəxş edən dahi Heydər Əliyevin həyatı və fəaliyyəti haqqında maraqlı məlumatlar əldə edirlər və həm də Azərbaycanın tarixini, mədəniyyətini, bir sözlə, dünənini və bu gününü öyrənirlər.

Heydər Əliyev Muzeyi Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 1999-cu il fevralın 18-də imzaladığı Sərəncamla Naxçıvan şəhərində yaradılmışdır. Bu sərəncamın imzalanması Heydər Əliyev şəxsiyyətinə olan sonsuz ehtiramın bariz nümunəsi kimi tarixi, siyasi və ­mənəvi zərurətdən irəli gəlmişdir. Sərəncamın imzalanmasından ötən qısa zamanda Naxçıvan şəhərinin mərkəzində Heydər Əliyev Muzeyi yaradılmış və muzey 1999-cu il mayın 10-da fəaliyyətə başlamışdır.

Ardını oxu...

 
 

Estrada Orkestrinin Babək rayonunda konserti olub

Fevralın 28-də Naxçıvan Dövlət Filarmoniyasının Estrada Orkestrinin Naxçıvan Muxtar Respublikasının yaradılmasının 95 illik yubileyi ilə bağlı Babək Rayon Mədəniyyət Sarayında konserti olub.

Konsertin aparıcısı bildirib ki, bu il Naxçıvan Muxtar Respublikasının yaradılmasının 95 illiyi tamam olur. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri 21 yanvar 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə “Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95 illiyinə həsr olunmuş Tədbirlər Planı”nı təsdiq etmişdir. Muxtar respublikanın musiqi kollektivləri də bu tədbirlərdə fəal iştirak edəcəklər. Bugünkü konsert proqramı da bu yubileyə həsr olunmuşdur.

Vurğulanıb ki, son 20 ildən artıq dövrdə qədim diyarımızın siması dəyişmiş, şəhər, kənd və rayon mərkəzlərində irimiqyaslı tikinti-quruculuq, abadlıq və bərpa işləri həyata keçirilmiş, tarixə, mədəniyyətə, səhiyyəyə, təhsilə qayğı artmış, yeni infrastruktur obyektləri tikilmiş, muxtar respublika inkişaf və intibaha qovuşmuşdur.

Qeyd edək ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 2012-ci il yanvarın 10-da imzaladığı Sərəncam ilə yaradılan bu musiqi kollektivi qısa vaxtda estrada həvəskarlarının rəğbətini qazanıb. Kollektiv rəngarəng repertuarı ilə ictimaiyyət qarşısında müntəzəm çıxış etməkdədir. Orkestrin bədii rəhbəri və baş dirijoru Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi Nizami Məmmədovdur. Estrada orkestri yarandığı gündən repertuar zənginliyinə xüsusi diqqət yetirir. Orkestrin repertuarında Azərbaycan bəstəkarları ilə yanaşı, Avropa və rus bəstəkarlarının musiqi əsərlərinə də geniş yer verilir.

Konsertdə Naxçıvan Dövlət Filarmoniyası Estrada Orkestrinin solisti Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Gülyanaq Fərzəliyeva və Tural Nəcəfovun ifa etdikləri Emin Sabitoğlunun “Özümdən küsürəm”, Rauf Hacıyevin “Sevgilim”, Polad Bülbüloğlunun “Gəl, ey səhər” mahnıları alqışlarla qarşılanmışdır. Sonra Estrada Orkestrinin gənc solistləri Samir İsmayılov, Rahim Əsgərzadə Azərbaycan və xarici ölkə bəstəkarlarının şən və lirik mahnılarını ifa etmişlər. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artistləri Tural Nəcəfov, Gülyanaq Fərzəliyeva, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar artistləri Azər Cəfərli, Elçin Nağıyevin ifalarında Azərbaycan bəstəkarlarının populyar estrada mahnıları səsləndirilib. Onların ifasında səslənən Tofiq Quliyev, Rauf Hacıyev, Emin Sabitoğlu, Polad Bülbüloğlu, Elza İbrahimovanın “Badamlı”, “Zaman”, “Həyat bizimdir”, “Bağçamızdan keçmisən” və başqa estrada mahnıları alqışlarla qarşılanıb.

Ardını oxu...

 
 

Səhifə 8 > 62-dən

Joomla 1.5