Naxçıvanlı şairənin yaradıcılığına həsr olunmuş tədbir keçirilib

Dünən Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə “Xan Sarayı” Dövlət Tarix-Memarlıq Muzeyində şairə Qönçəbəyimin yaradıcılığına həsr olunmuş “Qönçəbəyim nəğməsi” adlı tədbir keçirilib.

Əvvəlcə Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodik Mərkəzin direktoru Səyyar Məmmədov giriş sözü ilə çıxış edərək tədbirin mahiyyəti barədə iştirakçılara məlumat verib.

AMEA Naxçıvan Bölməsi İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, professor Hüseyn Həşimli çıxış edərək bildirib ki, XIX əsr Naxçıvan ədəbi mühitinin görkəmli nümayəndələrindən biri də şairə Qönçəbəyimdir. Tarixi faktlara əsaslanıb demək olar ki, şairə 1827-ci ildə Naxçıvanda anadan olub. 1837-ci ildə Naxçıvanda açılmış rus məktəbinə daxil olub, rus və fars dillərini öyrənib, Şərq ədəbiyyatına maraq göstərib. “Qönçeyi-ülfət” ədəbi məclisinin iştirakçılarından olan şairə ağlı, istedadı, nəzakəti, yüksək saray mədəniyyəti, lirik şeirləri ilə dövrünün bir sıra məşhur simalarını heyran edib, Gürcüstanda və Rusiyada məşhurlaşıb. Gürcü şairi Nikoloz Barataşvilinin məktublarında Qönçəbəyim haqqında məlumatlar öz əksini tapıb. Gürcü şairi Naxçıvanda ikən onunla görüşüb, yaradıcılığı ilə maraqlanıb, bir şeirini gürcü əlifbası ilə köçürərək, tərcümə olunmaq üçün Tiflisə göndərib. Hər iki xalqın dilinə çevrilən şeirləri ilə Qönçəbəyim öz könül rübabını onu sevən qəlblərdə dilə gətirib. Naxçıvanlı şairə klassik şeirlə yanaşı, xalq şeiri tərzində də gözəl örnəklər yaradıb. Onun həyatı ilə bağlı bəzi hadisələr epikləşərək dastana çevrilib.

Ardını oxu...

 

Yaşar Xəlilovun “Azərbaycan xalq mahnıları – a capella” kitabının təqdimatı keçirilmişdir

Fevralın 25-də Naxçıvan Dövlət Filarmoniyasında Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bəstəkarlar Təşkilatının sədri, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi Yaşar Xəlilovun yeni işıq üzü görən “Azərbaycan xalq mahnıları - a capella” adlı kitabının təqdimat mərasimi keçirilmişdir.

Tədbirdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi Aparatının, Naxçıvan Dövlət Universitetinin, Naxçıvan Musiqi Kollecinin, M.S.Ordubadi adına Naxçıvan Muxtar Respublika Kitabxanasının, Naxçıvan Dövlət Filarmoniyası və Uşaq Filarmoniyasının həmçinin Naxçıvan şəhərində yerləşən uşaq musiqi, incəsənət və bədii sənətkarlıq məktəblərinin əməkdaşları iştirak etmişdir.

Mərasimi giriş sözü ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mədəniyyət naziri Natəvan Qədimova açaraq qeyd etmişdir ki, bu günlərdə “Əcəmi” Nəşriyyat-Poliqrafiya Birliyində Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bəstəkarlar Təşkilatının sədri, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi Yaşar Xəlilovun “Azərbaycan xalq mahnıları - a capella” adlı musiqi kitabı işıq üzü görmüşdür.

Kitabda Azərbaycan xalq mahnıları instrumental müşayiətsiz xor janrı olan a kapella janrında təqdim edilir. Polifoniyanın ilkin nümunələrinin aid olduğu a kapella bənzərsiz və əvəzolunmaz bədii dəyərə malik olduğu üçün müstəqil bir musiqi janrı olaraq dövrümüzə qədər qorunub saxlanılmışdır.

Ardını oxu...

 
 

Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyinə 89 ədəd yeni eksponat təqdim olunub

Fevralın 24-də Nehrəm kənd sakini, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi Akif Hacıyev tərəfindən qədim tariximizi, mədəniyyətimizi əks etdirən xalçalar, toxuculuq nümunələri və alətləri,  milli geyim nümunələri, mis və saxsı qablar və digər maddi mədəniyyət nümunələrdən ibarət 89 ədəd yeni eksponat Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyinə təqdim edilib.

Bu münasibətlə keçirilən tədbirdə çıxış edən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Mədəniyyət naziri Natəvan Qədimova bildirib ki, son illər sürətli yüksəliş dövrü yaşayan Naxçıvan Muxtar Respublikasında milli-mədəni sərvətlərin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması işinə lazımi diqqət göstərilir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin diqqət və qayğısı nəticəsində mədəniyyət sahəsində ardıcıl mühüm işlər aparılır, bir sıra muzeylər yaradılır, mövcud muzey binaları əsaslı şəkildə yenidən bərpa edilir. Həmçinin, muzeylərin fəaliyyətinin canlandırılması, bu mədəniyyət ocaqlarının ekspozisiyalarında Azərbaycan tarixinin əksini tapması, o cümlədən, muxtar respublikada olan tarix-mədəniyyət abidələrinin qorunması, onların bərpası və konservasiyası son illər ərzində geniş vüsət almış, tariximizin və mədəniyyətimizin saxlanc yeri olan yeni muzeylər muzeyşünaslığın yeni nailiyyətlərinə əsaslanaraq qurulmuşdur.

Vurğulanıb ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində 30 muzey və muzeytipli müəssisə fəaliyyət göstərir ki, bu muzeylərdə xalqımızın tarixini, həyat tərzini, adət-ənənələrini özündə əks etdirən 140 mindən çox maddi-mədəniyyət nümunələri mühafizə olunaraq qorunub saxlanılır.

Ardını oxu...

 
 

Ordubadda dulusçuluq sənəti

Qədim xalq sənətləri xalqın yaşamını, məişətini ifadə etmək baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Hər bir xalqa məxsus olan sənət növü onun mənəvi yanaşmasını da özünəxas dərəcədə ifadə edir. Fərqli sənət növlərini müşahidə edərkən onda etnosun qədim düşüncə tərzini aşkarlamaq mümkündür. Bu maddi nümunələrə xalq düşüncəsinin təsiri də danılmazdır. Bu baxımdan həmin sənət növləri tarixi əhəmiyyət də daşıyır. Belə sənət növlərindən biri də dulusçuluqdur. Xalq yaradıcılığının həm mənəvi, həm də maddi nümunələrini qorunub saxlandığı qədim Ordubad torpağı həm də xalq sənətkarlığının bir çox növlərinin yaranıb inkişaf etdiyi tarixi məkandır. Belə ki, xalq yaradıcılıq sahələrindən olan misgərlik, dəmirçilik, xarratlıq, papaqçılıq, xalçaçılıq, ipəkçilik, dulusçuluq və s. zaman-zaman bu ərazidə məkan və çoğrafi amillərlə təkmilləşərək inkişaf edib. O cümlədən, Ordubadda müxtəlif zamanlarda məşhur dulusçular da fəaliyyət göstərib.

Dulusculuq sənəti köklü tarixin məhsuludur. Ordubadda bu sənətin tarixi keçən əsrlərlə səsləşir. Yazılı mənbələrdə xanlıqlar dövründə Ordubadda dulusçuluğun inkişafı barədə məlumat vardır. Bu məlumatlara əsaslanaraq demək mümkündür ki, Ordubadda və onun bəzi kəndlərində saxsı qab istehsalı ilə məşğul olublar. Dulusçuluq sənəti xalq düşüncəsində gizli, sirli sənət də adlanır. Torpaqdan, gildən mükəmməl əşya hazırlaya bilən insan xalqın qədim təsəvvü ründə sirlərlə dolu insan, sirli sənət sahibi adlanırdı. Elə bu fikri Ordubad ərazisindən toplanan xalq yaradıcılığı nümunələrində də müşahidə etmək mümkündür. “Şah Abbas və onun sənəti” adlı nağılda nağıl qəhrəmanı öyrəndiyi dulusçuluq sənəti sayəsində düşməndən qurtulur. Düşmən əlində əsir olan qəhrəman düzəltdiyi dulus məmulatının üzərinə harda əsir düşdüyünü sirli hərflər vasitəsilə həkk edərək, öz yaxınlarına göndərir. Bu naxışların hərəsini bir söz kimi oxuya bilən şahın xanımı onu xilas etmək üçün qoşun göndərir, qəhrəmanı xilas edir. Müasir günümüzə qədər gəlib çıxan bəzi dulusçuluq əşyalarının da üzərində müxtəlif naxışlar həkk edilibdir.

Ardını oxu...

 
 

Tarixi abidələrimiz

Sarıdərə nekropolu

Küküçaya tökülən azsulu çayın yatağına yenən yamacdadır. Bir hissəsi sel suları nəticəsində yuyulub dağıdılıb. Çayın içərisində kəllə qapağına, boz rəngli gil qab qırıqlarına təsadüf edilib. Qəbirlərdən kəllə sümüyü, skelet qalıqları, boz və çəhrayı gil qab qırıqları, tunc bəzək əşyaları, ox ucluqları, tuncdan tökülmüş quş fiquru və digər maddimədəniyyət qalıqları aşkara çıxarılıbdır. Tapıntılara əsasən, nekropolun eramızdan əvvəl III miniiliyin sonu, eramızdan əvvəl XII-X əsrlərə aid olduğu ehtimal olunur.

Çəpər odası

Şahbuz rayonunun Biçənək kəndinin yaxınlığında meşənin içərisində yaşayış yeridir. Burada tikintilər dağıntıya uğrasa da, o, öz arxait quruluşunu qoruyub saxlayıb. Yaşayış yerinə aid binalar oval formalı mərkəzi meydanın ətrafında yerləşib. Binaların bəzisi 1, bəzisi isə ikiotaqlıdır. Burada irihəcmli ictimai binalar da vardır. Tədqiqatlar zamanı yaşayış yerindən son antik və erkən orta əsrlərə aid çəhrayı rəngli keramika parçaları əldə edilib. Arxeoloji materiallara əsasən, yaşayış yerini I-VIII əsrlərə aid etmək olar.

Badamlı türbəsi

Badamlı kəndi ərazisində yerləşir. Yonulmuş dördkünc formalı daşlardan dairəvi formada inşa olunub. Türbənin girişi qəbir tərəfdəndir, binanın divarları tamamilə uçub tökülüb. Ətrafı daşla örtüldüyündən xarici divarların formasını müəyyən etmək mümkün olmayıb. Türbəni təqribən XIV-XVI əsrlərə aid etmək olar.

"Oğuz səsi" qəzeti

 
 

Səhifə 4 > 186-dən

Joomla 1.5