Naxçıvan tarixi abidələr diyarıdır

1982-ci ildən UNESCO-nun qərarı ilə hər il aprelin 18-i dünyada “Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü” kimi qeyd olunur.
Azərbaycan bəşər sivilizasiyasının ilkin meydana gəldiyi ərazilərdəndir. Bu səbəbdən də xalqımızın tarixi qədim yaşayış məskənlərində və çoxsaylı abidələrdə öz əksini tapmışdır. Əcdadlarımızın yadigarı olan abidələr xalqın keçmişinin, qədim mədəniyyətinin göstəricisi, minilliklərboyu bu torpaqlarda yaşadıqlarını sübut edən daş yaddaşıdır.

Tarix və mədəniyyət abidələrini xalqımızın milli sərvəti hesab edən ümummilli liderimiz Heydər Əliyev ölkəmizə rəhbərlik etdiyi hər iki dövrdə tarixi-mədəni irsimizin qorunub saxlanılması üçün böyük işlər görmüş, bu sahədə zəngin qanunvericilik bazası yaradılmışdır. 1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında tarix və mədəniyyət abidələrini qorumaq hər bir şəxsin borcu kimi təsbit olunmuşdur. Bundan əlavə, 1998-ci il 10 aprel tarixində qəbul edilən “Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununda abidələrin qorunmasının dövlət təminatı, onların əhəmiyyət dərəcələri, tədqiqi və mühafizəsi öz əksini tapmışdır.
Ümummilli liderimizin siyasi kursunun layiqli davamçısı, ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin diqqət və qayğısı ilə tarixi abidələrimizin bərpası, qorunması və tədqiqi mühüm tədbirlər sırasına çəkilmişdir. Bir sıra tarixi abidələrimiz YUNESKO-nun Dünya Mədəni İrs Siyahısına salınmışdır. Milli mədəni irsin qorunması istiqamətində aparılan islahatların davamı olaraq Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 27 dekabr tarixli Sərəncamı ilə “Daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpası, qorunması, tarix və mədəniyyət qoruqlarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və inkişafına dair 2014-2020-ci illər üzrə Dövlət Pro­qramı” təsdiq edilmişdir.

Azərbaycanın, o cümlədən dünyanın ən qədim yaşayış və mədəniyyət mərkəzlərindən biri olan Naxçıvan min illərin tarixini yaşadan qədim yaşayış yerləri baxımından səyyahları, alimləri, tədqiqatçıları özünə cəlb edən bir məkan kimi tanınmışdır. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev Naxçıvanın hər daşının, hər qayasının tarixin canlı şahidi olduğunu bildirərək demişdir: “Naxçıvan Azərbaycan xalqının tarixini əks etdirən abidələri özündə cəmləşdirən bir diyardır. Bu kiçik ərazidə həddindən çox dünya miqyaslı tarixi-memarlıq abidələri yaşayıb və bu gün də yaşayır. Onların hər biri Azərbaycan xalqının həm tarixini, həm mədəniyyətini, həm də adət-ənənələrini göstərən abidə­lərdir”.
Diyarımızın ərazisindəki mağaralar, qalalar, yaşayış yerləri, qayaüstü rəsmlər, daş qoç heykəlləri və türbələr bu torpaqda tarixin və mədəniyyətin qədimliyini göstərir. Gəmiqaya abidəsi Naxçıvanın ilkin yaşayış məskəni olmasını elmi və tarixi əsaslarla təsdiq etməklə xalqımızın ən qədim dövr incəsənətinin, mənəvi və maddi mədəniyyət nümunələrini bu günə daşıyan əvəzsiz tarixi abidədir. Gəmiqaya daşları üzərində həkk olunmuş müxtəlif kompozisiyalı təsvirlər, həndəsi işarələr, piktoqrafik yazılar əcdadlarımızın dünyagörüşünün və təsəvvürlərinin, yaşam tərzinin tariximizin minilliklərin dərinliyindən bu günə çatdırılması baxımından dəyərli mənbələrdir. Naxçıvan ərazisində mövcud olan Qazma mağarası, “Əshabi-Kəhf” Ziyarətgahı Dini-Mədəni Abidə Kompleksi, Kilit mağarası, I və II Kültəpə, Xaraba Gilan, Quyulu dağ, Qarabağlar Türbə Kompleksi, Möminə xatın, Yusif Küseyir oğlu, Gülüstan türbələri, Əlincə qalası, Qızılburun, Qızqala, Ovçular təpəsi, Oğlanqala, Xələc, Naxçıvanqala, tarixi təbiət abidələrindən Haçadağ, Duzdağ, Batabat, Babək qalası, Dəvəboynu və yüzlərlə başqa abidələr keçmişimizi bu günə daşıyan tarixi yaddaşımızdır.

Ardını oxu...

 

Aşıq Ələsgərin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuş interaktiv dərs keçirilib

16 aprel 2021-ci il tarixdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil və Mədəniyyət nazirliklərinin birgə təşkilatçılığı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədəbiyyat Muzeyində muxtar respublikanın ümumtəhsil məktəblərinin şagirdləri üçün interaktiv dərs keçirilib. AMEA Naxçıvan Bölməsi İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitunun “Ədəbiyyatşünaslıq” şöbəsinin müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ramiz Qasımov tərəfindən keçirilən interaktiv dərs Azərbaycan saz-söz sənətinin qüdrətli ustadlarından olan Aşıq Ələsgərin həyat və yaradıcılığına həsr edilib.

Bildirilib ki, Aşıq Ələsgər qüdrətli söz ustadlarından biri olmuşdur. O nəinki Azərbaycanda, bütün türk dünyasında tanınmışdır. Qeyri-adi istedad sahibi olan Aşıq Ələsgər aşıq sənətinin sirlərini dərindən bilərək ona həm də öz yaradıcılığı ilə yeniliklər qatmış, forma və məzmun etibarilə zənginləşdirmişdir. Xalqımızın söz ustadlarından biri kimi Aşıq Ələsgər irsinə həmişə qayğı göstərilmiş, yüksək qiymət ifadə edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin “Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında” 18 fevral 2021-ci il tarixli Sərəncamı da göstərilən diqqət və qayğının bariz bir ifadəsidir.

Qeyd edilib ki, muxtar respublikamızda da bu sahədə ardıcıl tədbirlərin keçirilməsi və yüksək səviyyədə qeyd edilməsi məqsədilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin 22 fevral 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyinə həsr olunmuş Tədbirlər Planı təsdiq edilmişdir. Ədəbiyyat muzeyində keçirilən növbəti interaktiv dərs də Aşıq Ələsgərin 200 illik yubileyinə həsr olunur.

Saz-söz sənətinin qüdrətli ustadlarından olan Aşıq Ələsgər Azərbaycanın Göyçə aşıq mühitinə mənsub olan bir sənətkardır. Bu görkəmli söz ustadı 1821-ci ildə Göyçənin Ağkilsə kəndində Alməmməd kişinin ailəsində dünyaya göz açmışdır. Aşıq Ələsgər yaradıb-yaşadan aşıqlardandır. Aşıq Ələsgər kimi şöhrət qazanan bu nadir söz ustadı aşıq sənətinin inkişafına rəng qatmış, onu forma və məzmun cəhətdən zənginləşdirmişdir. Onun yaradıcılığı ədəb və mərifət dərsidir, müdriklik məktəbidir, vətənpərvərlik tərbiyəsidir. Elə sədaqət, vətənə məhəbbət, təbiətə vurğunluq onun yaradıcılığının məğzini təşkil edir. Ələsgər irsində xalqımızın mədəni-mənəvi dəyərlərinin təbliği başlıcalıq təşkil etmişdir.

Qeyd edilib ki, qüdrətli söz ustası dəfələrlə Naxçıvanda olmuş, gözəl saz-söz məclisləri keçirmişdir. Naxçıvan səfərindən bəhs edilən “Aşıq Ələsgərin Naxçıvan səfəri” dastan-rəvayəti yaranmışdır. Sovet dövründə muxtar respublikanın aşıq mühitilə bağlı toplama, nəşr və araşdırma işləri zamanı Əhliman Axundov Məmmədhüseyn Təhmasiblə birlikdə Ələsgərin “Naxçıvan səfəri” rəvayətini çap etdirmişdir. Ümumiyyətlə, aparılmış araşdırmalar, “Aşıq Ələsgərin Naxçıvan səfəri” və ustadın bir çox şeirləri XIX-XX əsrlər Göyçə aşıq mühitinin Naxçıvan aşıq mühiti ilə sıx sənət və yaradıcılıq ənənələrinə malik olduğunu bir daha göstərir. Göyçə aşıq mühiti, xüsusən də Aşıq Ələsgər yaradıcılığı və məktəbi Şərur-Naxçıvan-Şahbuz aşıqlarının yaradıcılığına, sənətdə inkişaf edib təşəkkül tapmalarına güclü təsir etmişdir.

Ardını oxu...

 
 

Gənclər arasında növbəti onlayn tədbir keçirilmişdir

Aprelin 16-da “Harmoniya” Gənclər Birliyinin üzvləri arasında “Gənclərin maraq dünyası” adlı onlayn tədbir keçirilmişdir. Tədbiri Gənclər birliyinin sədri Səmanə Rüstəmova açaraq bu növ tədbirlərin gənclər arasında ənənəvi hal aldığını, bu tədbirlərin gənclərin dünyagörüşünün artmasında və maariflənməsində mühüm rol oynadığını qeyd etmişdir.

Daha sonra Səmanə Rüstəmova Ağdamda ermənilər tərəfindən dağıdılmış “Çörək Muzeyi” və azərbaycanlı zadəgan və xeyriyyəçi Yusif ağa Dadaşovun xidmətlərindən bəhs etmişdir. Gənclər Birliyinin digər üzvləri  Xəyal Abbasov “Petra şəhəri”, Yasəmən Allahverdiyeva “Tianji dağları”,  Turqay Orucov Amerika yazıçısı İrvinq Stounun “Yaşamaq yanğısı” əsəri, Həbibə Cəfərova İlyas Əfəndiyevin “Hökmdar və qızı” pyesinin motivləri əsasında çəkilən “Hökmdarın taleyi” filmi, Leyla Məmmədova “Şərur rayonunun ziyarətgahları”, Şahsənəm Quliyeva “Haçadağın tarixi”, Surə Əhmədli “Almaniya yazıçısı Vulf Dornun əsərləri”, Aysel Musayeva “Elçin Əfəndiyevin “Baş” romanı, Gültac Həsənova “ABŞ-ın 16-cı Prezidenti Avraam Linkolnun məktubu”, Aysun Quliyeva “Gəmiqaya təsvirləri”, Müşkünaz Qafarova Fransa yazıçısı Gi De Mopassanın “Gonbul” əsəri, Kəmalə Kərimova Məhəmməd Tağı Sidqinin “Məktəb hekayələri” haqqında məlumat vermişlər.

1 saatdan artıq davam edən və 20 nəfər gəncin iştirak etdiyi tədbir diskussiya formasında yekunlaşmışdır.

 

Naxçıvan Muxtar Respublikası

Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidməti

16.04.2021

 
 

Naxçıvan Musiqi Kollecinin müəllimi fortepiano ixtisası üzrə ustad dərs keçib

Aprelin 16-da Şahbuz Rayon Mədəniyyət Şöbəsinin tabeliyində olan uşaq musiqi məktəblərinin müəllim və şagirdləri üçün təşkil olunan ustad dərsi Naxçıvan Musiqi Kollecinin təcrübəli müəllimlərində Vüsal Camalov aparmışdır.

O qeyd etmişdir ki, Azərbaycanda fortepiano musiqisinin yaranması, təşəkkülü və inkişaf tarixi dahi bəstəkar, musiqi xadimi, Azərbaycan xalq musiqisinin tədqiqatçısı, publisist-dramaturq Üzeyir Hacıbəylinin və peşəkar musiqi təhsili almış ilk azərbaycanlı bəstəkar Asəf Zeynallının adı ilə bağlıdır. 1925-1945-ci illər ərzində Ü.Hacıbəyov fortepiano musiqisi sahəsinə müraciət edərək, uşaqlar üçün pyeslər bəstələmişdir. Bu pyeslər xalq mahnılarının, muğam melodiyalarının kiçik həcmli işləmələridir. Bu məktəbin ilk tələbələrindən biri Asəf Zeynallı idi. O, fortepiano musiqisi sahəsində bir sıra maraqlı əsərlər bəstələmişdir ki, onlar bu günə kimi öz əhəmiyyətini itirməmişdir.

Sonda nümunəvi dərs prosesi aparılmış, müəllim və şagirdləri maraqlandıran suallar cavablandırılmışdır.

Naxçıvan Muxtar Respublikası

Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidməti

16.04.2021

 
 

“Məktəblilərin dram müsabiqəsi”nin qalibləri mükafatlandırılıb

Dünən “Məktəblilərin dram müsabiqəsi”nin yekununa həsr olunmuş tədbir keçirilib.

Tədbirdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Təhsil naziri Rəhman Məmmədov çıxış edərək təhsilə göstərilən dövlət qayğısından danışıb. Vurğulanıb ki, 2021-ci il yanvarın 11-dən başlayaraq 3 mərhələdə keçirilən “Məktəblilərin dram müsabiqəsi”ndə 170 məktəb üzrə 1400-ə yaxın şagird iştirak etmişdir. Əsərlərdən səhnələşdirilən parçalar münsiflər heyəti tərəfindən qiymətləndirilmişdir. Şagirdlərin hazırladıqları səhnələrin tərtibatı, əsərdəki dövrlə səsləşən geyim və aksesuarlardan istifadə etmələri, əsərlərin mahiyyəti və ideyasını tamaşaçıya çatdıra bilmələri, dialoq və kompozisiyaları canlı ifa etmələri onu deməyə əsas verir ki, müsabiqə böyük marağa səbəb olmuş və müsabiqəyə hazırlıq yüksək səviyyədə təşkil edilmişdir.

Təhsil naziri ümumtəhsil məktəblərində və məktəbdənkənar təhsil müəssisələrində şagirdlərin istedad və bacarıqlarının üzə çıxarılması üçün yaratdığı əlverişli şəraitə görə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədrinə minnətdarlığını bildirib.

Mədəniyyət naziri Natəvan Qədimova qeyd edib ki, bu gün muxtar respublikada teatrların fəaliyyətinə hərtərəfli dövlət qayğısı göstərilir. Son illər muxtar respublikada teatrların maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilmişdir. Hazırda muxtar respublikada fəaliyyət göstərən Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrı, Məhəmməd Tağı Sidqi adına Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrı, Naxçıvan Dövlət Uşaq Teatrı, bölgələrdə fəaliyyət göstərən 5 xalq teatrı tamaşaçıların asudə vaxtlarının mənalı təşkilində əhəmiyyətli rol oynayır.

Mədəniyyət naziri bildirib ki, “Məktəblilərin dram müsabiqəsi” bundan sonra da şagirdlərin kitab mütaliəsinə marağının artmasına, onların bədii-estetik zövqünün və bədii qiraət bacarığının formalaşmasına, nəhayət, muxtar diyarımızda teatr sənətinə olan marağın güclənməsinə dəyərli töhfə olacaqdır.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Yazıçılar Birliyinin sədri Asim Əliyev çıxışında diqqətə çatdırıb ki, şagirdlər arasında keçirilən “Məktəblilərin dram müsabiqəsi”, “Oxunması zəruri olan kitabların Siyahısı”na daxil olan əsərlərin məktəblilər tərəfindən mütaliə olunması, eləcə də həmin əsərlərdən parçaların səhnələşdirilməsi şagirdlərin bacarıq və istedadını üzə çıxarır.

Ardını oxu...

 
 

Səhifə 1 > 269-dən

Joomla 1.5